Samenvatting Gedrag VMBO 3b Biologie voor Jou

9.1

Gedrag = alle waarneembare handelingen van een mens of dier

Prikkel = invloed uit de omgeving

Respons = reactie door een spier of klier

Gedrag is opgebouwd uit handelingen

Gedragsonderzoek moet objectief zijn: alleen feiten weergeven, geen meningen

Ethologie = studie van gedrag

Ethogram = lijst met objectieve beschrijvingen van de handelingen van een dier

Protocol = lijst van opeenvolgende waargenomen handelingen van een dier

Balts (paringsgedrag) = gedrag dat vooraf gaat aan de voortplanting

Gedragsketen = gedrag bestaat uit serie handelingen die in vaste volgorde gebeuren

Bestudeer ook afbeelding 2, 5 en 9

9.2

Twee soorten prikkels:

Inwendige prikkels + uitwendige prikkels --> gedrag

Sleutelprikkel = prikkel die doorslaggevende rol speelt bij het veroorzaken van een bepaald gedrag

Supranormale prikkel = prikkel die sterkere respons veroorzaakt dan de normale sleutelprikkel

Bestudeer ook afbeelding 14 en 15

9.3

Gedrag is aangeleerd of aangeboren (erfelijk)

Instinct = aangeboren gedrag bij dieren

Leerprocessen:

Bestudeer ook afbeelding 24

9.4

Sociaal gedrag = gedrag van soortgenoten t.o.v. elkaar

Signaal = handeling bij sociaal gedrag die als prikkel werkt voor de volgende handeling van zijn soortgenoot  --> dit leidt tot communicatie

Voorbeelden:

Bij veel dieren sprake van een rangorde binnen een groep

Bijvoorbeeld pikorde bij kippen (dominante hen pikt het meest en wordt zelf het minst gepikt)

Imponeergedrag = Dreiggedrag waarbij dier zich zo groot en indrukwekkend mogelijk maat

Verzoeningsgedrag = Gedrag dat onderdanig dier vertoont na dreiggedrag van een dominanter dier

Bestudeer ook afbeelding32

Download of print hier de samenvatting als pdf-bestand