Soorten en relaties | begrippenlijst

abiotische factoren

alle invloeden uit de levenloze natuur

anorganische stof

stoffen die zowel in organismen voorkomen als in de levenloze natuur.

autotroof

m.b.v. zonlicht in staat zijn chemische energie vast te leggen met fotosynthese / uit anorganische stoffen organische stoffen kunnen maken

beperkende factor

1. Factor die de snelheid van een proces laag houdt 2. Factor die het aantal individuen in een populatie laag houdt - bijv. voedsel.

biobrandstof

verzamelnaam voor verschillende soorten brandstoffen die gemaakt worden uit biomassa

biologisch evenwicht

toestand waarbij de grootte van elke populatie in een ecosysteem schommelt om een bepaalde waarde.

biologische bestrijding

bestrijden van plagen met biologische methoden, bijv. door een natuurlijke vijand te gebruiken of gebruik te maken van lokstoffen

biosfeer

alle ecosystemen op aarde samen (= systeem aarde)

biotische factoren

alle invloeden uit de levende natuur

commensalisme

type van symbiose, waarbij de individuen van de ene soort voordeel hebben en de individuen van de andere soort geen nadeel

consument

organisme, dat andere organismen als voedselbron gebruikt. Een cosument is dus een heterotroof organisme

draagkracht

1. Maximale grootte van een populatie die een ecosysteem kan , 2. Maximale beïnvloeding van een ecosysteem door invloeden van buitenaf waarbij een ecosysteem zich nog kan handhaven.

duurzaamheid

dat de invloed van de activiteiten van de mens geen blijvende schade aanricht aan het milieu, zodat ook toekomstige generaties er gebruik van kunnen maken

ecosysteem

min of meer begrensd gebied met bepaalde eigenschappen waarbinnen de abiotische en biotische factoren een eenheid vormen

exoten

individuen van een andere soort die een bepaald gebied binnendringen

familie

systematische eenheid, bijv. een soort, geslacht, familie,orde, klasse of afdeling

fotosynthese

proces, waarbij water en koolstofdioxide met behulp van het zonlicht worden omgezet in zuurstof en glucose

geslacht

systematische eenheid, bijv. een soort, geslacht, familie,orde, klasse of afdeling

heterotroof

andere organismen nodig voor organische stoffen (niet zelf kunnen maken uit anorganische stoffen)

kloon

individu of groep organismen die door ongeslachtelijke voortplanting uit een ander organisme zijn ontstaan. Hiervoor zijn veel natuurlijke en kunstmatige methoden

levensgemeenschap

alle populaties die in een bepaald gebied leven

monocultuur

op grote landbouwarealen wordt 1 soort gewas verbouwd

mutualisme

type van symbiose waarbij de individuen van beide soorten voordeel hebben

ongeslachtelijke voortplanting

vegetatieve voortplanting is een voortplantingsstrategie waarbij het nieuwe individu ontstaat uit een deel van het ouderindividu. Er vindt geen meiose en geen kernversmelting plaats.

optimum(kromme)

een kromme waarbij het verband tussen een factor en een activiteit is uitgezet, bijv. verband tussen temperatuur en enzymactiviteit: er is een beste temperatuur(optimum), waarbij de enzymactiviteit het hoogst is.

orde

systematische eenheid, bijv. orde der primaten

organische stof

molecuul afkomstig van organismen en bevat minimaal 2 C (koolstof) atomen en veel H (waterstof) atomen.

parasitisme

type van symbiose waarbij het ene individu voordeel heeft en het andere individu nadeel ondervindt, voordeel en nadeel in de zin van negatieve beïnvloeding van de levensverwachting

plaag

ongeremde vermenigvuldiging van een bepaald soort organisme; oorzaak is vaak voldoende voedsel en geen natuurlijke vijand

populatie

groep individuen van dezelfde soort in een bepaald gebied die zich onderling voortplanten

populatiedichtheid

het gemiddeld aantal individuen per oppervlakte-eenheid

predatie

het doden en als voedsel gebruiken van dieren

producent

planten of autotrofe bacterie - organisme dat organische stoffen uitsluitend uit anorganische stoffen produceert met behulp van energie uit de levenloze natuur

reducent

schimmel of heterotrofe bacterie, die dood organisch materiaal omzet in mineralen

schakel

een voedselketen is opgebouwd uit schakels (organismen)

soort

organismen die onderling kunnen voortplanten en daarbij vruchtbare nakomelingen krijgen

symbiose

langdurige samenleving van individuen van verschillende soorten. Er bestaan drie typen van symbiose: mutualisme, commensalisme en parasitisme

tolerantiegrenzen

de uiterste waarde van een abiotische milieufactor, waarbij individuen van een soort nog net in leven blijven

voedselketen

een reeks van soorten, te beginnen bij een producent, waarbij elke soort voedselbron is voor de volgende

voedselweb

geheel van voedselrelaties binnen een levensgemeenschap

weefselkweek

techniek waarbij uit een cel of een klompje cellen een weefsel of een compleet individu ontstaat, o.a. gebruikt bij kankeronderzoek of in de biotechnologie

wetenschappelijke naam

bestaat uit twee delen: de geslachtsnaam en soortsnaam (bijv. Bellis perennis)