Een tracheotomie wordt uitgevoerd bij iemand die door een vernauwing in de luchtpijp bijna niet meer kan ademhalen. Na de operatie kan de patiënt door de canule in- en uitademen.

Twee groepen spieren die betrokken zijn bij de ademhaling zijn de buikspieren en de middenrifspieren. Stroomt er lucht via de canule de luchtpijp binnen door het samentrekken van deze spieren?

Bij een onderzoek naar de conditie van een aantal leerlingen wordt gemeten hoeveel lucht ze kunnen
uitademen. Hierbij wordt gebruikgemaakt van een spirometer.



Het diagram geeft de hoeveelheid lucht in de longen van Tomas weer gedurende een bepaalde tijd. In die tijd ademt hij eenmaal zo diep mogelijk uit door de spirometer.

Welke letter in het diagram geeft een tijdstip aan waarop Tomas zo diep mogelijk uitademt?

De samenstelling van de uitgeademde lucht wordt vergeleken met die van de ingeademde lucht.

Bevat de uitgeademde lucht meer of minder koolstofdioxide dan de ingeademde lucht, of is dat evenveel?

In de afbeelding zijn de longen schematisch weergegeven. P geeft het deel aan waarin bacteriën in het bloed kunnen komen.



Geef de naam van P.

Papegaaienziekte wordt door een bacterie veroorzaakt. Papegaaien en andere vogels kunnen de ziekte op mensen overbrengen via besmette deeltjes in de lucht. Als iemand die inademt, kunnen de bacteriën via de longen in het bloed terechtkomen. De ziekte geeft soms alleen griepachtige verschijnselen, maar kan ook zeer ernstig zijn.

Vanuit de longen komen de bacteriën met het bloed in het hart terecht.

In welk deel van het hart komen de bacteriën dan het eerst binnen?

Hib is de afkorting van de naam van een bacterie die bij mensen kan voorkomen in de slijmvliezen van de luchtwegen. Meestal veroorzaakt dit geen ernstige ziekteverschijnselen, omdat witte bloedcellen in de slijmvliezen de bacteriën onschadelijk maken.

Soms dringt de Hib-bacterie toch verder het lichaam binnen en veroorzaakt een ziekte zoals bloedvergiftiging, hersenvliesontsteking of longontsteking. Ook kunnen ernstige problemen ontstaan met ademhalen door het opzwellen van een ontstoken strotklepje.

Waardoor kan een opgezwollen strotklepje ademhalingsproblemen veroorzaken?

Muggen leggen hun eitjes in het water, waarin zich ook de larven ontwikkelen.
Op welke manier nemen de muggenlarven zuurstof op?

Een hartinfarct kan ontstaan als een bloedstolsel in een bloedvat terechtkomt dat bloed naar de hartspier voert. Door gebrek aan zuurstof sterven dan cellen in het hartspierweefsel.

Geef de naam van het proces waarbij zuurstof wordt verbruikt in cellen.

Naast het middenrif spelen ook de ribben een rol bij de ademhaling.

In welke richting bewegen het middenrif en de ribben zich bij het inademen?

Als iemand met een klaplong inademt, wordt de ingeklapte long niet meer uitgerekt.
Welke spieren trekken bij een normale inademing samen?

Noem een indicator voor koolstofdioxide.

In één van de twee erlenmeyers geeft de indicator het snelst aan dat er koolstofdioxide aanwezig is.
In welk van de twee erlenmeyers neemt de hoeveelheid koolstofdioxide het snelst toe, in erlenmeyer P of in erlenmeyer Q? Leg je antwoord uit.

In de afbeelding is schematisch onder andere het ademhalingsstelsel weergegeven.



Welke letter geeft een bronchie aan?

Geef de naam van P in de afbeelding.

Iemand die een aanval van astma krijgt, heeft moeite met uitademen. Hij gaat dan actief dieper uitademen.

Worden bij dit diepe uitademen de middenrifspieren samengetrokken? En worden de buikspieren samengetrokken?

Walvissen kunnen lang onder water blijven. Wanneer de walvis weer bovenkomt ademt hij uit door het spuitgat boven op de kop.



Bevat de lucht die door het spuitgat wordt uitgeademd meer of minder koolstofdioxide dan de ingeademde lucht?

Petra is lid van een atletiekvereniging. Om tijdens wedstrijden goed te kunnen presteren moet ze regelmatig trainen. Aan het begin van haar training gaat ze eerst een paar rondjes rustig inlopen.

Wordt tijdens dit inlopen haar ademhaling sneller? En haar hartslag?

Bij de hik trekken de middenrifspieren zich krampachtig samen. Door de adem in te houden, of wat water te drinken tijdens de hik, gaat de hik meestal wel over. Vooral als het hikken lang duurt, kan dat erg vermoeiend zijn.

1) Gaat bij de samentrekking van de middenrifspieren het middenrif omhoog of omlaag?
2) Heeft dit inademing of uitademing tot gevolg?

In zeer ernstige gevallen van blijvende hik kan een zenuw vlak bij het middenrif doorgesneden worden. De middenrifspieren kunnen dan niet meer gebruikt worden voor de ademhaling.

Met welke spieren kan deze patiënt dan nog wel ademhalen?

De spierkrampen die het tetanusgif veroorzaakt, bemoeilijken de ademhaling.
Bij de ademhaling spelen buikspieren, middenrifspieren en tussenribspieren een rol.

Door het samentrekken van welke van deze spieren adem je in?

Sinds Marco rookt, hoest hij vaak. Als hij hoest, trekken zijn buikspieren zich krachtig samen.

Beweegt zijn middenrif daardoor omhoog of omlaag? En ademt hij dan in of uit?

Welke letter, P of Q, geeft het orgaan aan waar de buis voor de operatie naar binnen geschoven moet worden? En hoe heet dit orgaan?

Q-koorts is een ziekte die door geiten, runderen en schapen op de mens overgedragen kan worden. Besmette mestdeeltjes kunnen over grote afstand door de lucht worden verspreid. Het inademen van zulke deeltjes is de belangrijkste manier van besmetting.

Bij het inademen passeren besmette mestdeeltjes de volgende delen van het ademhalingsstelsel:

bronchiën – longblaasjes – luchtpijp

In welke volgorde worden deze delen gepasseerd bij het inademen?

Twee leerlingen bespreken met elkaar het voordeel van deze bouw van de longen voor de ademhaling van een dolfijn, vergeleken met die van een mens.

Nadia zegt: “Door deze bouw kan het bloed van een dolfijn sneller koolstofdioxide afgeven in de longen.”
Carry zegt: “Door deze bouw kan een dolfijn naar verhouding meer lucht inademen.”

Heeft Nadia gelijk? En heeft Carry gelijk?

In welke van onderstaande organen tref je trilhaarslijmvlies aan?

In welk deel van de longen vindt de gaswisseling plaats?

Welk gas verlaat de longen in dezelfde hoeveelheid als waar het mee ingeademd werd?

Bij ademhalen speelt ook de zwaartekracht een rol. Bij welk type ademhaling is de zwaartekracht bepalend?

Een aantal stappen tijdens de inademing van een mens:

1) De borstholte wordt groter
2) Lucht stroomt de longen in
3) De inhoud van de longen wordt groter
4) De ribben bewegen omhoog en de borstkast gaat iets naar voren

Zet de stappen in de juiste volgorde voor een inademing.

Welke bewering is juist?